ثبت نام | ورود     Skip Navigation Links
صفحه نخست
 

         توضیح کلی مولود نامه
        
         این اثر در 9 فصل به شرح میلاد ، زندگی ، آداب ، اخلاق ، سیره و سنن نبی مکرم اسلام (ص) می پردازد و خاص قرائت در محافل جشنهای میلاد و محافل نعت پیامبر اکرم(ص) سروده شده است. شاعر با زیبایی های ادیبانه کلام خود را آراسته و از انواع آرایه ها و صنایع لفظی و معنوی از قبیل : "تشبیهات" ، "استعارات" ، "کنایات" ، "انواع جناس" ، "ایهام" ، "واج آرایی" ، "تلمیحات و اشارات" ، "مجاز" ، "اطناب و ایجاز" ، "سجع" ، "مراعات النظیر" و ... بهره برده و خصوصاً از اصطلاحات خاص علوم کلامی و فلسفی ، استفاده شایانی برده است. تلمیحات فراوان او به آیات و احادیث و روایات مأثور اثر او را در زمره آثار برجسته زبان و ادبیات کردی قرار داده است .
         اشعار این شاعر مؤمن گاه در اوج مجد و عظمت است و آنچنان مفخّم و فاخرانه آنرا آرایش نموده که شانه به شانة برزگترین آثار ادبی  کردی و فارسی می ساید تا جایی که درک اشعار او برای هر کسی قابل فهم نیست . گاهی نیز به مرز کلامی ، متوسط نزول کرده و حتی در برخی از ابیات برای سهل الفهم بودن آن برای عوام  به یک سخنِ سادة منظوم ، در حد یک محاوره معمولی بدل می گردد. که آن اشعار نیز در جای خود پر از زیبایی و سرشار از معانی حکیمانه و استوار است. و این  استواری کلام از لحاظ دینی و معنوی مبین این امر است که خالق این آثار فردی مؤمن و پارساست که هستی را با دیدی عارفانه می نگرد. و همچنین نشان می دهد که وی به تمامی علوم دینی عصر خود آگاهی و اشراف کامل داشته و آثار علوم مختلف عقلی و نقلی زمان خود را فرا گرفته است .
         مولود نامه 
* تعداد ابیات : 417 بیت
* تعداد فصول : 9 فصل و دعای ختم
* قالب : منظومه  ده هجایی
* زبان : کردی  اردلاني
* فصل اول:     (22 بیت)  مقدمه ؛که موضوعات ارائه شده در آن ابتدا با مباحث علوم کلامی و فلسفی مانند: "قدیم ، حادث ، واجب الوجود ، ذات ، صفات و ..." شروع شده و سپس با تلمیح به احادیث پیامبر اکرم(ص) ناتوانی بشر را از درک کنه ذا ت الهی ابراز می دارد و با چند بیت در وصف پیامبر اکرم (ص) و اهل بیت و اصحاب آن حبیب کردگار و ذکر صلوات به فصل دوم می رود.(البته در پایان هرفصل یک بیت را برای صلوات بر پیامبر اکرم (ص)آورده است)

       یا  زات  بی چوون  واجبه لوجوود                 -     یا قایم به زات قه دیم مه عبوود
       به کونهی زاتت خو که س په ی نه ورد         -     حه مد و سه نای توی لایه ق تو نه کرد
       ئیمه   حادسین  تویی  قه دیم  به زات       - حادس له قه دیم ده رکی چی ده کات
      
       عاله م بو خاتر ئه و ئه ر نه بوایا                         -           له چای عه ده م دا  ده بووا بمایا
       سه وادی ره قه م ئیجادی عاله م                       -     که ی جاری ده بوو بی موهری خاته م

* فصل دوم :   (57 بیت)   خلقت جهان ، ظهور پیامبر(ص) ، خلقت انسان ، لولاک لما خلقت الافلاک ، دوازده حجاب ، ده بحر ، خلقت عرش و کرسی و لوح و قلم  ، تقدیرات ، فضل امت پیامبر برسایر امم.

       (فاحبت ان اعرف) پیدا بوو                                 -       حیجابی (کنزاً مخفیاً) لا چوو
       (خلقت الخلق لکی اعرف) هات                          -      عاله می له که تم عه ده م دا نه جات
       دانه ی  ناسوفته ی عاله می (امکان)                     -    له (کان)ی (عدم) بو خوی بوو په نهان
       به نووک ئه لماس (کن) که ده ستی برد              -       دانه ی ناسوفته ی وه (کن) کونا کرد

* فصل سوم :    (63 بیت)  فضیلت مولودی پیامبر اکرم (ص) ، نقل ابو لهب ، شرح مختصر از زندگانی پیامبر اکرم(ص) ، روایتی حزن انگیز از ارتحال پیامبر اکرم (ص) ،  حدیث بین قبری و منبری ...   .

       ره فیقی هیجره ت له سه حبی کیبار                -       (ثانی الاثنینی اذ هما فی الغار)
       
       وه بیست و سی سال له فه قر و به لا                 -       ئاینه ی ئایین دینی دا جه لا

* فصل چهارم :   (62 بیت)  بیان تعدادی از معجزات پیامبر اکرم(ص) ، عظمت قرآن ، شخصیت عظیم پیامبر اکرم (ص) ، نعت پیامبر اکرم (ص) ، پیامبر(ص9 در قیامت ، امت پیامبر(ص)  ، شفاعت پیامبر (ص) ، شفاعت امت عادل و زاهد و شهادت برای انبیای سلف .
      
       هومای هه وای ئه و ج قور به تی ئیعزاز                -       شه هبازی ئه شهه ب لا مکان په رواز
       
       سه جعی قافیه ی نه زمی ئه نبیا                           -       (بیت القصیده) ی به زمی ئه سفیا
      
       (ارفع ارأسک اشفع) ده شنه وی                          -       سه ر به رز وه موژده ی شه فاعه ت ده وی

* فصل پنجم :    (69 بیت)  انساب آنحضرت ، والدین وی ، مشخصات جسم وی ، خُلق وی ، شخصیت وی ، جزای استخفاف به پیامبر و اهل بیت و اصحاب ، مقام اصحاب  .

       (ابیض الوجه) و (اسود العینین)                               -       عه قیقی له ب و (اسهل الخدین)
       
       له ئاخری سن ئه عزا و ئه عساب                             -       دوروشت مه حکه م تر له عاله م شه باب
      
       زاتی ئه و له گشت عاله م جیا بوو                            -       مه ر هه ر له خولقا خه لقی خوا بوو

* فصل ششم :   (36 بیت)  خلقت نور پیامبر ،  خلقت طینت آدم ، انتقال نور وجود پیامبر پشت به پشت  عبد الله پدر آن حضرت ، ازدواج عبدالله ، آمدن رسول الله به عالم وجود .
      
       له روژی جومعه مه قروون به زه وال                       -       ئاده م خیلقه ت بوو ته واو و که مال
       
       ئه وه خت که ئاده م له به هه شت ده رچوو             -      شهش هه زار له گه ل چل و سی سال بوو
      

* فصل هفتم :     (61 بیت)  تغییرات در زمین در زمان تولد پیامبر اکرم ، روایت حضرت عباس عموی آن حضرت ، روایات مختلف ارهاس و معجزات وی ، وفات عبدالله ÷در آن حضرت ، مراثی آمنه مادر آن حضرت .

       هه ر وه خت له پای عه رش که سوجده ی ده برد   -     من سماع سه دای ته قدیسم ده کرد
       
       ساتیع بوو ئه نوار لابریا زولمات                              -       زاهیر بوو بیعسه ت فه خری کائینات


* فصل هشتم :     (22 بیت)  آرایش دنیا برای حضور بهترین و زیباترین مخلوق خدا .

       بولبول له مینبه ر دوو شاخه ی ره فیع                      -       خوتبه ی خوه ند وه ناو پادشای ره بیع
       
       خوه رشید وه له نجه و نزاکه ت و ناز                     -      له بورجی حه مه ل بالی دا په رواز
       ئه و گول ده سه ی ده س شاهدی ئه سرار            -     ئه و جیلوه ی جه لای  روخساره ی به هار
       له مه تله عی غه یب عاله می ئه رواح                      -      تالیع بوو له بو بازاری ئه شباح
      
        لاله پیاله بولبول نه غمه خوان                                -      نه ی چی وه په نجه ی خه زاب ئه رغه وان


* فصل نهم :    (25 بیت)  روایت منقول از آمنه مادر آن حضرت  در باب لحظة تولد وی .

حه ملی تو حه بیب حه ی داوه ره                         -      مومتاز عاله مه فه خری به شه ره
 
دای له رووی ده ماغ عه تر بوی گولشه ن            -      دونیا به رقی دا و عاله م بوو ره وشه ن

* دعای ختم :     صلوات و سلام به روح پیامبر و آل و اصحاب ، دعای ختم مولود نامه ، که مرسوم است برای خواندن آن تمامی حضار مرحبا گویان به پا می خیزند . و با سوز دل همه با هم میخوانند :
نور الفضا    .     اکرم الوری    .       مرحباً به     .       الف مرحبا

         اشعار
* زبان : عربی ، فارسی ، کردی سورانی ، کردی هورامی
* موضوعات : حکمت ، ذم دنیا و دنیا پرستی ، وقایع قیامت ، مناجات ، نعت رسول اکرم (ص) ، تخمیس اشعار شعرایی چون حافظ و سعدی ، و . . .
* توضیح کلی : تعداد اندکی از اشعار فارسی و عربی وکردی وی در مجموعه ای کوچک با عنوان "گلچینی از بهترین اشعار" توسط "حاج محمود دولت آبادی" گردآوری و چند بار به چاپ رسیده است.
با توجه به اینکه تنها فرزند مرحوم شمس (سید محمد شمس قریشی) دو سال پیش دار فانی را وداع گفته اند. این جانب با مراجعه به نوادگان  آن مرحوم و چند بار دیدار با آنان قصد دارم تا تمامی آثار بر جای مانده از او را مورد جمع آوری ، مطالعه و تصحیح قرار دهم و نتیجه کارم را به مشتاقان آن بزرگوار عرضه نمایم. 
* چند بیت از اشعار وی:
من کدای کوچه و او شاه بر چرخ برین                                -    کی رسد دست گدایان دامن شاه این چنین
می کشد از لاغری نعش تنم موری حزین                              -    و اندر آن مرکب که بر پشت صبا بندند زین
                                            با سلیمان چون برانم من که مورم مرکب است
ازعطایش اسم خود حاتم زشهرت کرده طی                             -   ریزه خوار خوان او کیخسرو و شاهان کی
فاش گوید شمس در رقص نوای ساز و نی                             -    من نخواهم کرد ترک لعل یارو جام می
                                             زاهدا معذور داریدم که اینم مذهب است

چو تیر قربتت رد شد ز قوس (قاب قوسین)ت              -   به (او ادنی) بدادی جا ندادی (ادنُ) (ادنُ) یت
به جایی پر زدی تعجیل بسی خسته پر جبریل               -    به عذر (لحترقتُ) داد جواب (لو دَنَوتُ)یت
جبینت کعبه چاه زنخدانت چهِ زمزم                           -   حجر اسود سیه روی سواد خال هندویت

خمار نشئة آن می چه باک از مفتی شهر است             -    اگر او را کشد بر دار انا الحق گو چو منصورش
سرافیلی از و خیزد صدای روز رستاخیز                   -   در آخر بی نفس باشد صدای نفخه صورش

چاو له مولکی جه م بکه تا مولکی دونیا جه م نه که ی  -  تاجی شاهی دا که وی ئاخر له سه ر من نامه وی
به م هه ژاریمه و له مزگه و ته هه ژاره گوشه گیر        -  گه ر بده ن شه مسا جه هانم سه ر به سه ر من نامه وی

دوای حه فتا سال عومر ویه رده                              -  دل ژه نگ قه سوه ت عیسیان ئاوه رده
وه نه شئه ی باده ی ئاره زوو مه سته ن                    -  هه وه س پای ته دبیر رای سه فه ر به سته ن

        و  . . .